Fils du Sel & Le Virus Quantique

Pene III

Te ta’ata e fa’atere i tō ’oe taime, ’o tō ’oe fatu ïa.

Inanahi, ua tae mai tā’u vahine tauturu fare i te fare i muri a’e i te fa’aara a te mau nūna’a parau nō ni’a i te hō’ē ’ohipa rorofai, tei fa’ata’ahia e haere nā ni’a ia Tahiti i teie mahana. Ua tae mai oia e tāna tāne, tāna tamaiti e tāna tamāhine, hou te vero a tae mai ai, nō te tu’u i raro i te pārurura’a i te mau tao’a o te ’āua, o te tahua fare, e tae noa atu i te mau tao’a piri i te mau ha’amāramarama i roto i te fare.

’Aita o Mareva, tā’u vahine tamā fare e pae mahana i te hebedoma, i fa’aara mai iā’u e haere mai oia e tōna ’utuāfare i tōna mahana fa’afa’aeara’a. E ti’a iāna ia haere mai, ua haere mai ïa ; oti. ’Aita roa o Mareva, e mata ’ere’ere tōna e e hi’ora’a ’ata’ata, e ha’uti i tāna misiōni ’ei ta’ata ’ite i te tamāra’a « i tō’u nei ». Nō reira, e parau vau i mua i te tahi atu e ’o tā’u bonne oia, nō te mea ’aita vau e ’ite e aha mau te i’oa e tano iāna. E huru fatu fare tō Mareva, e metua vahine aore rā penei a’e e hō’ē huru majordome vahine mana ; i te ha’apotora’a, ’o tā’u bonne oia. ’Aita e parau e parauhia ia riro ana’e tāna ’ohipa ’ei tumu. I te mea mau, e rave o Mareva i tāna e hina’aro.

Ma te peu maitai, e pi’i mai tā’u bonne iā’u « Monsieur », e paraparau rā iā’u ma te « ’oe », e e vai huna noa. Mai te mea e haere mai te mau ta’ata hi’o aore rā te mau manihini, e fa’aha’amana’o tāna mau pūpū tiare nehenehe e hau’a maitai, i tu’uhia nā te mau vāhi o te fare, i te hō’ē aroaro vahine.

E tino rahi nehenehe tō Mareva e e ta’ahira’a huru ’ārearea ; e reo teitei e ’o’o tōna. I te roara’a o te mahana e himene noa oia, i te mau sābati ato’a e haere oia i te purera’a, e i te mau po’ipo’i ato’a, mai te au i tōna huru, e fa’aunauna oia iāna iho i te mau tiare ma te hau’a tāna i mā’iti. E ’ahu tāupo’o niau noa o Mareva. Ua fa’aunaunahia taua tāupo’o ra e te hō’ē hei pūpū mai tōna motu o te pae motu Tuha’a Pae, ’o Rurutu. E haere tahi tōna huru vahine pūai ma tāna ukulele, ’eiaha roa e ātea atu iāna.

Te hō’ē o te mau huru ta’a ’ē o te nūna’a motu Mā’ohi o Porinetia, e ’itehia ïa i te ta’ahira’a o tā rātou mau vahine. E fa’atano tō rātou ti’ara’a i te tā’iri o te mau ’are i ni’a i te a’au i te mahana ’ana’ana. Te feiā Mā’ohi, e feiā rava’ai i roto i te vārua, mea au roa nā rātou i te hi’o i teie mau vahine nehenehe e i te fa’ahiahia i tō rātou huru natura pūai. I te mea mau, e fa’ahiahia te ’āfa’ifa’ira’a o tō rātou hope e te hau’a o te tiare i te mau tāne.

E parau mau e, i Porinetia, e tū’ati te mau hi’ora’a e horo ra i te vitiviti o te mau mea natura. Hau atu, i’ō nei, ’aita e faufa’a ia ’oi’oi ; nā te taime iho e rave, ’aita roa e auahi i roto i te roto miti.

Tera rā, inanahi, i roto i te hō’ē hora, ua tu’uhia i raro i te pārurura’a te mau tao’a ato’a o te ’āua e te tahua fare e nehenehe e fa’atupu i te ’ati aore rā e ha’amouhia e te mata’i e te ua. Mai te hō’ē jenerara maitai, ua tu’u ato’a o Mareva i tō’u scooter i roto i te piha tunu kai, e ua fa’aue i tāna tāne e tāna tamaiti ia tā’amu i te fare iti o te ’āua mai te hō’ē pua’a i tā’amu huru rôti, ma te mau taura pahi.

Ua piko tāna tamāhine i ni’a i te hō’ē ta’ahira’a e haere atu ai i te tahatai ; e fiu oia. ’Aita oia i neke, ua hi’o noa i te reni paerai o te moana a ohipa pūai ai tōna ’utuāfare.

Fiu (e parau « fiou ») e ta’o fifi roa ia huri i rāpae ia Porinetia. ’Aita te titionare Larousse e fa’ata’a maita’i. E ere te fiu i te rohirohi rahi noa, aore rā i te mana’o « ua nava’i ». Penei a’e, ’o te fiu te hō’ē fa’aru’era’a natura i roto i te orara’a, e hō’ē ho’ira’a mai te mea mau nō te ’ore e fa’a’ite i te riri tino, noa atu e mea tumu aore rā ’aita. E tuha’a mau teie mana’o ta’a ’ē nō te totiare Mā’ohi.

Ei hi’ora’a nō te fiu : i te matahiti i ma’iri, ua haere mai o Mareva nō te tamā i te fare. I te hoê taime, ua fa’aea oia i te mau mea ato’a, ’aita ato’a i tupohe i te aspirateur, e ua haere ’ē ma te ’ore e ho’i mai. E toru ’āva’e i muri mai, ua farerei au iāna i te mātete nō Papeete. Ua ’oa’oa roa oia i te ’ite fa’ahou iā’u, e ua ani mai, ma te hōro’a ’ore i te hō’ē fa’ata’ara’a nō tōna revaraa taue e toru ’āva’e na mua, mai te mea e ’ohipa tā’u nāna. I te taime i parau atu ai au :

— Tera rā, ua mo’e ’oe ma te ani ’ore ato’a mai i tō ’oe moni ’āva’e ; ua mana’o vau e ’aita ’oe e hina’aro fa’ahou e ’ite iā’u.

Ua pāhono mai oia ma te mata teimaha, hi’o ti’a mai i roto i tō’u mata :

— Hi, iaaa, Monsieur, e fiu noa vau. ’Aita, ’aita, mea au nā’u te ’ohipa i tō ’oe fare.

Nō reira, ua fa’aho’i au iāna i te ’ohipa ma te hō’ē fa’a’ino ’ore, e nā te parau ti’a, ua aufau au i te ’āva’e ’ohipa tāna i rave, ’aita rā oia i ani mai.

Te hope’ara’a : ua fiu o Mareva mai tāna tamāhine, nō reira ’aita roa tōna huru e ’ē noa atu e mea huru ’ē te reira i te mata o te feiā nō te fenua rahi.

Noa atu teie mau mana’o e mea ti’a ia fa’atura, tera rā e mea ’ē i tā’u, ’o tō’u fare tumu i Tahiti tō’u vāhi pāruru i roto i te ao.

Nō te mau tumu ea, ’aita fa’ahou tā’u mau misiōni ta’a ’ē fifi e fa’anaho. Nō reira, i ni’a i teie motu, e ’oa’oa roa vau i te rirora’a mai ’ei fatu ana’e o tō’u iho taime. I te ha’apotora’a, tō’u fare-’ohipa i Tahiti, ’o te vāhi ana’e ïa e ora ai au ma te fa’a’ite hope i tā’u toi.

Nō te fa’ati’a i teie fenua, e fa’a’ohipa noa vau i te parau pehe a TO’ERAU, te hō’ē ta’ata pehe nō te Fenua. E vahavahahia teie ta’ata fa’auruhia nō tōna poietera’a e te rahiraa o te mau « demi » Mā’ohi e ’ore e fāri’i i te ti’amāra’a natura o te ta’ata pehe :

E fa’ahimene te mau Tropique i te mana’o poiete.

Te Tropique Apato’erau e horo’a i te ha’avare o te hō’ē mo’emo’e î i te mau moemoeā, e ha’amāhanahanahia e te pa’ipa’i o te mahana.

Mai te a’ahiata e tae atu i te ahiahi, e tā’amu te mau mata’i alizé i te hau’a o te mau tiare e te mau ’āhu o te moana.

Ia tae mai te pō, e fa’aî te mau ’ū i te ferurira’a i te hina’aro ia nehenehe.

E huru mo’a te Tropique Apatoa ; nō te mau mahana fa’afa’aeara’a o te mau atua.

’O te fenua ïa o te ta’ata tumu.

I te Apatoa, ’aita e fa’ahuehue ma te ha’amā ’ore i te ’ārearea o te mau hina’aro ; e riro te feiā ’imi ’ārearea ’ei tītī nā te Vā.

’Ei tīa’i nō te mau peu huna, e fa’amanui te māmū i te fa’aterera’a a te huru ha’aha’a.

E hoho’a ha’avare te Tropique Apatoa ; tera rā, na mua roa, ’o te ata ïa o te hō’ē roimata o te nehenehe o te Fenua.

E ora te ta’ata i reira, ha’a’atihia e te hō’ē tā’iri pehe ’ē a te Atua ’ore i ’itehia.

Te Tropique Apatoa, ’o te nehenehe ïa o te diabolo i ni’a i te fenua o te Atua, e ’o Tahiti tōna pū.

’Ei pito o te ao, e ti’a mai tōna mau auahi puahiohio mai roto mai i te moana nō te fa’a’ite papu i tōna mana huna.

Te mea ’ore e nehenehe e fa’ata’a, te fāito-’ore-ra’a, e riro ïa ’ei tumu nō te here ; ’o te tumu ïa o te ’ati ta’ata ; nā roto i te hina’aro rahi, e tā’amu te mau ta’ata i te ’ā’amu i te parau huna rahi o te mure ’ore.

I ni’a i teie motu o te Moana Pātitifita Apatoa, e ’ere’ere te rere o te taime.

E fa’ahiahia tōna mau ta’ata i te huru piti o tō rātou marū.

E ano’i te fa’aoroma’i e te mana’o ’ore.

Mai te mau atua, e vahine huna te mau vahine, e mana atua vahine tō rātou.

’O Tahiti te paradaiso o te mau ha’avare ; e huru mo’a ha’apōra’a rahi Tahiti, e ’amu ra i ropu i te hō’ē medebara e hau’a i te mau tiare fa’ahiahia.

Te ha’amāuruuru nei au i te ta’ata pehe nō teie mau mana’o o Porinetia. ’Aita e rave rahi e ’ite nei i te reira, e pato’ihia aore rā e hunahia pinepine e te rahiraa o te mau ta’ata o te fenua. I te mea mau, nā te mau tao’a tino, i muri a’e i te mau tamataraa atomi, i fa’ere i te mau Mā’ohi i tō rātou iho fenua ; e moumou rahi ïa…

I’ō nei, ua ta’ahi te ’ite-’ore o te feiā nounou i te ta’ata poiete ; tera rā, ’aita roa teie huru ha’aha’a e upo’oti’a i ni’a i te mau taleni itoito. ’O te ti’aturira’a te hina’aro, e ’o te taime tōna hoa piri maitai roa a’e.

© 2026 Mathius TO’ERAU, le Suréviste — Tous droits réservés.