Fils du Sel & Le Virus Quantique

Pene I

E ta’ata ’ē anei au ? E ta’ata ’ē nō’u iho ?

Ua horo ’ē anei au i roto iā’u iho ?

E ta’ata ’aro tei titau pinepine roa ia upo’oti’a i ni’a iāna iho ?

Tei ha’apūai pinepine roa iāna iho i mua i tōna iho pūai,

Ua puta e ua tāpe’ahia e tōna iho re.

Friedrich Nietzsche

I te taime i tāpe’a ai te mo’emo’e iā’u, e toru, e pae aore rā e hitu matahiti tō’u ? I te parau mau, ’aita tō’u mana’o ha’amana’o e ’ite fa’ahou.

I roto i tō’u vārua, ua vai noa te hōho’a o te hō’ē vāhi pāruruhia i roto i te here-’ore o te hō’ē metua vahine i te orara’a. Teie ’ā’au ta’a ’ē, tei fānauhia nō te hō’ē pūai ora i fāri’ihia mai i te hō’ē metua vahine ta’ata pehe, te fa’a’ati nei mai te mātāmua mai i te pū o tō’u ao ha’ape’ape’a.

’O te hō’ē ïa o tō’u mau vāhi i te mau mahana ato’a, i reira vau e nehenehe ai e pāruruhia hope roa i te feiā e haaati ra iā’u e e ’ino nei i te poietera’a. Te huru tumu o teie fenua mana’o hope ’ore, te ora nei ïa i roto iā’u mai muta’a mai ; e huru ’ite rahi roa anei teie i roto i tōna iho mea mau ?

I te mea mau, ’aita teie huru orara’a e faufa’a i te pae o te huru. E fa’ati’a oia iā’u, nā roto i tō’u natura poiete, ia hāmani i te mau fa’atano o te mana’o mai te rūrū o te māramarama-pōiri ē tae atu i te mau ’ū ’ana’ana o te mau ha’amana’ora’a o te hō’ē ’ā’au mo’e.

Noa atu te ātea e fa’ata’a ra iā’u i te papu o taua here mo’e ra, e vai piri noa vau i taua vārua herehia ra nā roto i tā’u mau fa’aurura’a tumu i te mau taime ato’a.

’Oia mau, nō te ora noa i roto i te ao arepurepu o te mau vahine e te mau tāne o teie mahana, ’aita tō’u ferurira’a tumu e nehenehe e fa’ata’ahia i te mana’o ia ora nō te tahi atu. E ’ōhie ’ore tō’u huru.

E tāmata noa vau i te fa’ahō’ē i tō’u mau ārea fa’atano o te mau ao mana’o i tā’amu-noa-hia.

Nā reira, nā roto i tō’u aravihi mana’o, e nehenehe ai au e fa’a’ite mai i te huru mau o tā’u Toi.

I te parau mau, ua hāmanihia te ao tā’u e ora nei i te mau mana’o ’ōhie ’ore e te arepurepu.

E parau oia e mea teitei a’e te mana’o fāito-’ore i te îraa o te poietera’a, ta te rahiraa e pi’i nei « atua ».

Te mea pe’ape’a nō te hau, ’o te mau ha’api’ira’a pa’ari o te mau ha’avare e pohe o teie ao fenua, ’o tā te ta’ata mana ïa, o te muhumuhu noa e ’ore rā e fā’i :

— Nōna iho te ta’ata tāta’itahi, nō te mau ta’ata ato’a te Atua.

Noa atu te ’ino o te reira i te feiā mana’o ’āpī ’ore, ’o te mau atua te hōho’a moemoeā ïa o te hō’ē big bang ferurira’a a te tahi noa feiā i ni’a i te rahiraa o te mau tāne e te mau vahine. E fa’ahepo te feiā ma’ama’a o te mana i te arepurepuraa mana’o i ni’a i tō rātou mau ta’ata-tupu, e e vaiiho rātou iā rātou i roto i te ’ite-’ore i te mau parau mau nā roto i teie parau :

— A taparahi ia rātou ato’a, e ’ite te Atua i tōna iho feiā.

Nō’u iho, e ere au i te toea ’ino o te hō’ē huru mana’o ’ē a te feiā ma’i ferurira’a ’ino aore rā te feiā mana’o ri’ari’a rahi tei tape’ahia e tō rātou fe’iā mure ’ore i te mau mea ato’a.

’O vau te ta’ata fa’atere pehe o te mau rūrū ’ā’au e te mau tā’iri ’ū. E tāmata vau i te ’imi fa’ahou i te nehenehe o te hō’ē here i mo’e i roto i te hō’ē arepurepuraa ’ino e ’ore tōna otia.

Tera rā, ua ’ite papu vau e ’aita roa vau e tae atu. Tō’u rā huru fa’ahiahia e fa’ahē nei iā’u, ’o te ’itera’a ïa e, i roto i te hō’ē ao ’oto, te ta’ata e ’ore e haere i mua, e tino pohe ïa e ti’a noa ra.

E toru, e pae aore rā e hitu matahiti tō’u i te taime o te fa’aru’era’a ?

’Aita tō’u mana’o ha’amana’o e ’ite fa’ahou.

Tera rā, tō’u orara’a i roto i te ao repo o te tamari’i i mo’ehia, nō te ’itera’a ïa i tō’u huru toi. Ua tupu ïa ma te mana’o-’ore-hia i te farereira’a i te hō’ē ra’au ’āfa’ifa’i a te miti, tei ’ohihia i ni’a i te hō’ē tahatai one i te pae o te mau repo miti o te ’āfenua no Guérande.

I te hō’ē mahana, i muri a’e i te ha’avāra’a a tō’u ’utuāfare i parau mai ai e hope au i raro i te guillotine, ua rūrū tō’u tino tā’āto’a i te ’ere i te here, e ua vāvāhi te māta’ata’a o te tau to’eto’e iā’u. Ua mana’o vau e ua mo’e au i roto i te mau hihi o te pohe i ni’a i te hō’ē tahatai o te Moana Ataranitita.

Nō te ’imi i te hō’ē taime iti nō te hau o te ferurira’a, ua fa’a’amu vau i tō’u mana’o i te mau mana’o, ma te tuō māmū i tōna orurehau. I te hō’ē mahana, nō te fa’atere i tō’u riri, ua fa’aue te hō’ē ’ite e ’ore e nehenehe e parauhia, e vai tamau ra i roto iā’u, i tō’u mau rima ia rave i te hō’ē rā’au tei fa’aru’ehia mai e te miti. E tae roa i te marūraa o tō’u ’oto, ua horo vau a pāpa’i ai i te mau reni ’ā’ere’ere i ni’a i te tahatai. Ua fānauhia tō’u huru pāpa’i hōho’a tumu, e ’aita roa e fa’aru’e iā’u.

Tera rā, vitiviti roa, ua haere mai te mara’ara’a e te ho’ira’a o te miti e tāpe’a i tā’u mau ’ohipa ’ē’ē poto noa. Ua fa’a’oa’oa teie ’āparaura’a tumu e te natura iā’u, e ua hāmani i tō’u huru toi. I te parau mau, ’o te hō’ē ’āma’a paina tā’u penitara mātāmua, e ’o te mau ’are o te miti tā’u tāpau tũmā mātāmua.

Nō te ti’a mai i rāpae i te hō’ē tamari’ira’a ’ore i ta’a, ua mā’iti au e fa’ata’a iā’u i te hō’ē ’utuāfare tei fa’atusia iā’u mai tō’u hāpūra’a mai i ni’a i te fata o tō rātou huru ha’aha’a ma’i.

E vaiiho tātou i te feiā ’ite ia tai’o i te mau matahiti i mou, e fāri’i tātou i te faufa’a o te hō’ē taure’are’ara’a tei fa’arirohia i te tahi mau taime ’ei huru fa’ehau nā roto i te tahi o tā’u mau tai’ora’a. I te paarira’a, e riro teie huru ha’avī iā’u iho ’ei tapao faufa’a nō te vai-tano-ra’a o tō’u huru otahi. Tera rā, nō’u iho, i roto i tō’u orara’a taure’are’a orurehau, ua tupu te fa’ata’ara’a i tō’u fenua fānau nā roto i te pehe, « la Sicilienne » a Jean-Sébastien Bach, e fa’atano e tā’iri fa’ahou noa i roto i tō’u upoo. ’O taua sonate ra tō’u ha’amana’ora’a hope’a i tā’amu-noa-hia i tō’u metua vahine ta’ata pehe. ’O teie ta’a-’ore-ra’a i te orara’a e tō’u horora’a mai te fare ’utuāfare mai, te ha’amatara’a ïa o te mau tere roa e te mau ’ohipa fa’ahiahia nā te ao nei.

Tera rā, tō’u pi’ira’a e piti, ’ei ta’ata toi e ’ei ti’a huna ta’a ’ē i te tavinira’a i tō’u Fenua, e fa’aipoipora’a ïa i te hō’ē pūai marū o te tumu e te huru o te ta’ata pehe tei here i te ti’amāra’a.

’Aita e mea pūmau roa i roto i te orara’a nō te ta’ata poiete mau e au maita’i, maori rā nō te feiā paruparu aore rā te feiā mana’o ’ē.

Te ravera’a i te mau misiōni huna nō te pāto’i i te ’ohipa fa’atupu ri’ari’a, te orara’a i te mau here e ’ore vetahi e fāri’i, e te mau manuia ’ore i roto i te toi nō te feiā e haaati ra iā’u e ’ore e tano i tō’u poietera’a, ua fa’ahepo iā’u ia haere e ora i ni’a i te hō’ē motu o te pae motu o te Société i Porinetia Farāni. ’O Tahiti, i te pū o te Moana Pātitifita, tō’u vāhi pāruru.

Nā teie ho’ira’a i rāpae i te mau tahua o te mau pū huru ’ē e rave ra i te mau ’ohipa tama’i, ua nehenehe vau i te mau matahiti e rave rahi e ora ma te ’ore te hō’ē misiōni a te Hau aore rā te tahi atu e tapahi i tō’u hau ’ei ta’ata toi.

’Oia mau, i te tahi mau taime, nō te mau hi’opo’ara’a, te mau tātari aore rā te mau ’ite fa’ata’a, e ani mai te mau ti’a o te Direction générale de la sécurité intérieure (DGSI), aore rā o te Direction générale de la sécurité extérieure (DGSE), e i te tahi taime o te Direction du renseignement militaire (DRM), i tō’u mana’o.

Fatata e toru matahiti i teie nei, ua fa’ateiteihia vau i te ti’ara’a colonel de gendarmerie ma te ’ore e fa’ata’ahia i te hō’ē ti’ara’a ’ohipa.

Noa atu te mana’o ’ino o te mau vārua huna, e ere tō’u orara’a i te hotu o te huru ’ē, aore rā i te hō’ē orara’a e piti huru ma’i fa’ata’a-rua i te ferurira’a ; ’aita vau e mau nei i te hō’ē ma’i huru ta’ata. E huru ta’ata faufa’a ’ore e titauhia rā vau, e ora nei i tō’u ti’amāra’a i te tavinira’a i te hō’ē mana’o teitei.

E ta’ata vau e ora nei i roto i tō’u vāhi ta’a ’ē, ma te ora ato’a i roto i te hō’ē ao arepurepu. I te mau tetoni ato’a, e fa’a’ite noa vau i tō’u natura ’ē i te huru ha’aha’a o te ta’ata nei.

© 2026 Mathius TO’ERAU, le Suréviste — Tous droits réservés.